Tesla, aracın hızından bağımsız olarak yola tutunmasını (yere basma kuvvetini) artırmak amacıyla arka difüzörüne dört adet elektrikli kanallı fan entegre eden yeni bir "Elektrikli Fanlı Otomobil" sistemi için patent aldı. Başvuruda yer alan çizimlerde ise geçtiğimiz nisan ayında üretimi durdurulan Model S modeli yer alıyor.
Bu patent, markanın bir yılı aşkın süre içindeki ikinci fanlı otomobil patenti olma özelliğini taşırken, yeni Roadster modelinin tanıtım etkinliklerinden hemen önce kamuoyuna yansıdı.
Difüzör İçindeki Dört Fan
Patent ofisi tarafından onaylanan sistem, Tesla tarafından 2024 yılının ocak ayında tescil ettirilmiş olsa da kökeni 2023 yılının başlarına dayanıyor. Tasarımın arkasında ise çoğunlukla Kaliforniya'daki tasarım stüdyosunda görev yapan mühendisler yer alıyor.
Sistemin temel çalışma mantığı oldukça basit bir prensibe dayanıyor. Arka tekerleklerin arasındaki taban kısmında bulunan bir hava girişi, arkadaki geniş difüzöre bağlanan bir kanala hava iletiyor. Bu çıkış noktasında, dikey kanatçıklarla ayrılmış yan yana duran dört adet eksenel fan bulunuyor. Fanlar çalıştırıldığında, araç tabanının altındaki hava vakumlanarak arkadan dışarı atılıyor.
Bu süreç, aracın altında bir vakum bölgesi oluşturuyor. Ayrıca arka kısımda ikinci bir difüzör görevi gören eğimli bir plaka yer alıyor.
Tesla bu sistemle hız bağımsızlığı vadettiğini belirtiyor. Geleneksel pasif difüzörlerin düşük hızlarda yeterli yere basma kuvveti üretemediği ve yüksek hızlarda aşırı yüke yol açabildiği vurgulanırken; bu fanların "araç hızından bağımsız bir yere basma kuvveti üretebileceği" ve bunun da frenleme stabilitesi ile viraj performansına katkı sağlayacağı ifade ediliyor.
Sistemdeki detaylardan biri de hava akış verimliliği. Merkezi hava girişinin tabandan ziyade aracın arkasından hava çekme eğiliminde olabileceğini fark eden mühendisler, ana girişin arkasına iki küçük yan giriş daha ekleyerek güç israfının önüne geçmeyi hedefliyor.
Fanlar için ayrı bir motor veya batarya kullanılmıyor; sistem gücünü doğrudan tekerlekleri hareket ettiren yüksek voltajlı ana batarya paketinden alıyor ve aracın kontrol sistemine entegre ediliyor. Sürücü fanları bir düğme yardımıyla manuel olarak devreye sokabildiği gibi, araç belirli hızlarda bu işlemi otomatik olarak da gerçekleştirebiliyor.
Artık Üretilmeyen Bir Model Üzerinde Tasarlandı
Patent çizimlerindeki detaylar doğrudan Model S modelini işaret ediyor. Fastback tavan çizgisi, stop lambaları, spoiler ve kapı kolları bu durumu açıkça gösteriyor.
Patent başvurusunun yapıldığı dönemde bu durum mantıklı görünüyordu çünkü Model S Plaid markanın performans amiral gemisiydi. Ancak Tesla, 14 yıllık üretim sürecinin ardından nisan ayında Model S ve Model X üretimini sonlandırdı ve Fremont fabrikasındaki hatları Optimus projesine devretti.
Bu durum, teknolojinin uygulama alanını markanın geliştirme aşamasındaki tek performans modeli olan Roadster'a bırakıyor. Şirket geçtiğimiz haftalarda 700 kg'a kadar yere basma kuvveti sağlayabilen gizli aktif arka kanat patenti almış, daha önceki bir dönemde ise alt taban fanları ve açılabilir eteklere sahip bir başka fanlı otomobil patenti tescillemişti. Fanlar ile aktif kanat kombinasyonu eksiksiz bir pist aero paketine işaret ediyor.
Fanlı Otomobil Teknolojisi Yeni Değil
Otomotiv dünyasında fan destekli aerodinamik çözümler yeni bir fikir değil. Tarihte Chaparral 2J ve Brabham BT46B gibi yarış otomobilleri bu teknolojiyi kullanmış, günümüzde ise hiper otomobil üreticileri elektrikli modellerinde bu sistemi uygulamıştı. Benzer şekilde elektrikli fan teknolojisi kullanan bazı üreticiler rekorlar kırmış ve seri üretime geçiş yapmıştı. Bu sistemlerde de güç genellikle ana bataryadan sağlanıyor.
Tesla’nın bu tasarımdaki temel farkı ise sistemin yere yakınlığı sağlayan ek etek elemanlarına ihtiyaç duymadan çalışabilmesi ve normal görünümlü bir difüzör içine entegre edilebilmesi olarak öne çıkıyor.
Genel Değerlendirme
Patent her ne kadar yenilikçi görünse de elektrikli fan teknolojisine sahip araçlar halihazırda pazarda yer alıyor. Etek kullanılmadan fanların difüzöre yerleştirilmesi bir paketleme tercihi olarak dikkat çekiyor.
Model S çizimleri, markanın 2023 yılında pist odaklı bir model üzerinde çalıştığını açıkça gösteriyor. Bu projenin mevcut haliyle rafa kalkması, fikrin yeni Roadster modeline uyarlanma ihtimalini güçlendiriyor. Aktif kanat ve fan patentleriyle birlikte Tesla'nın elinde geniş bir pist aerodinamiği aracı havuzu bulunuyor.
Öte yandan patentlerin her zaman üretime dönüşmediği biliniyor. 2017 yılında tanıtılan ve teslimat tarihi defalarca ertelenen Roadster'ın önümüzdeki yıllarda bu aerodinamik özelliklerle yola çıkıp çıkmayacağı otomotiv dünyası tarafından merakla bekleniyor.