ABD Ulusal Karayolu Trafik Güvenliği İdaresi (NHTSA), sürüş esnasında ön süspansiyon bileşenlerinin yerinden çıkmasına yönelik 156 şikayetin ardından yaklaşık 1,2 milyon Tesla aracı kapsayan resmi bir inceleme başlattı.
Soruşturma; 2018-2020 yılları arasında üretilen Model 3 ile 2021-2023 yılları arasında üretilen Model Y araçlarını kapsıyor ve ön alt yanal bağlantı çubuğunun araçtan ayrılması sorununa odaklanıyor.
NHTSA Neyi İnceliyor?
Kurumun Kusur Araştırma Ofisi (ODI), sürecin ilk aşaması olan ön değerlendirmeyi başlattı. ODI, güvenlikle ilgili bir kusur tespit etmesi durumunda süreci mühendislik analizine taşıyabilecek ve nihayetinde bir geri çağrılma (recall) zorunluluğu getirebilecek.
İnceleme belgelerine göre, etkilenen araçlarda ön alt yanal bağlantı çubuğu yerinden çıkıyor. Bu parça, ön süspansiyonun temel bileşenleri arasında yer alıyor. Kurum, bu parçanın kopması durumunda aracın direksiyon hakimiyetini kaybedebileceğini, sürülemez hale geleceğini ve çekiciye ihtiyaç duyacağını belirtiyor.
Şikayetlerin dağılımı ise dikkat çekici noktaların başında geliyor. Çoğu araç sahibi, parça arızalanmadan önce herhangi bir ön uyarı almadığını bildirdi. Bazı kullanıcılar öncesinde sesler duyduklarını ifade ederken, birçoğu bu belirtilerle bile karşılaşmadı. Herhangi bir uyarı vermeden ayrılan bir süspansiyon bileşeni, haftalarca ses ve tıkırtı çıkaran bir parçaya kıyasla güvenlik açısından çok daha farklı bir tablo ortaya koyuyor.
Şu an için NHTSA, bu kusura bağlı herhangi bir kaza, yaralanma veya ölüm vakasından haberdar olmadığını bildiriyor. Bu durum olumlu bir gelişme olsa da, 156 şikayet ön değerlendirme aşaması için azımsanmayacak bir sayı teşkil ediyor.
Tesla'nın Süspansiyonla İlgili İlk Sorunu Değil
Tesla, aynı araçlarda ve aynı parçayla ilgili daha önce de benzer süreçlerle karşı karşıya kalmıştı.
Şirket, üretim kaynaklı bir süspansiyon sorunu nedeniyle 2021 yılında yaklaşık 2.800 adet Model 3 aracını kapsayan bir geri çağırma gerçekleştirmişti. 2023 yılında ise benzer arızalar nedeniyle 422 adet Model 3 aracı kapsayan ikinci bir geri çağırma yapılmıştı. NHTSA, şu anda incelediği arızaların bu önceki geri çağırmaların kapsamı dışında olduğunu ve aynı üretim sorunu gibi görünmediğini belirtiyor.
Süspansiyon sorunları, Tesla ile düzenleyiciler arasında geçmişte de gündeme gelmişti. 2020 yılında, Çin'deki benzer bir geri çağırma sürecinin ardından Model S ve Model X süspansiyonları NHTSA'nın inceleme takibine girmişti. Bu süreç yıllarca sürmüş ve kurum, herhangi bir geri çağırma zorunluluğu getirmeden 2024 yılında dosyayı kapatmış, ancak Tesla'ya bir parçayı değiştirmesini önermişti.
Ortaya çıkan tablo tanıdık bir seyir izliyor: Şikayetler birikiyor, Tesla münferit nedenlere işaret ediyor ve NHTSA ortada sistemik bir kusur olup olmadığına karar vermeye çalışıyor.
Diğer Devam Eden İncelemelerle Durumu
Süspansiyon incelemesi, Tesla'nın NHTSA tarafından yürütülen diğer denetimlerle meşgul olduğu bir döneme denk geldi. Kurum, yılın başlarında görüş mesafesinin kısıtlı olduğu durumlarda meydana gelen kazalar nedeniyle Otopilot (Tam Otonom Sürüş) sistemine yönelik yürüttüğü soruşturmanın kapsamını 3,2 milyon araç olacak şekilde genişletmişti.
Genel Değerlendirme
Ön tekerleği araca bağlayan bir parçanın yerinden çıkmaması ve kesinlikle uyarı vermeksizin kopmaması gerekiyor. İyi haber şu ki, bilindiği kadarıyla henüz kimse yaralanmadı ve düşük hızlarda yaşanan bir yanal bağlantı çubuğu arızası, birçok diğer süspansiyon arızasına kıyasla atlatılabilir nitelikte. Ancak "henüz yaralanma yok" durumu, düzenleyici kurumların tam da müdahale etmesi gereken pencereyi temsil ediyor.
Ön değerlendirme henüz erken bir aşamada yer alıyor. Süreç, Model S/X vakasında olduğu gibi herhangi bir yaptırım uygulanmadan da kapanabilir. Ancak 156 şikayet ve uyarı vermeksizin arızalanma durumu, dosyanın kapanmasından ziyade bir üst aşamaya taşınma ihtimalini artırıyor. ODI'nin bu süreci bir mühendislik analizine yükseltip yükseltmeyeceği, yaklaşan bir geri çağırmanın en önemli göstergesi olacak.