Otomotiv tarihinin en önemli ve ezber bozan modellerinden biri olan Nissan Qashqai, 20. yaşını kutluyor. 2006 yılındaki ilk lansmanından bu yana yaklaşık yirmi yıl geçmesinin ardından marka, Qashqai'nin mevcut e-Power versiyonu için 2000'li yılların 'yaratıcılığını, iyimserliğini ve kültürel enerjisini' yansıtan özel bir dış tasarımla karşımıza çıkıyor.
O dönemden ilham alan Nissan, Qashqai'yi benzersiz dokunuşlarla kişiselleştirdi. Dış kısımdaki dikkat çekici stickerbomb kaplama, iç mekanda mor koltuk kılıfları, tüylü direksiyon kılıfı, dönemin müzik CD'leri ve ön konsolda 2006'nın hit şarkılarıyla dolu bir iPod Video gibi Y2K tarzını yansıtan pek çok aksesuarla tamamlanıyor. Gençlik yıllarını yeniden yaşamak isteyenler için kötü haber şu ki, bu unsurların hiçbiri standart Qashqai müşterilerine sunulmuyor.
Öte yandan Nissan, bu eğlenceli kutlama aracını sergilemenin yanı sıra Qashqai'nin geçmişteki gelişim sürecini ve bu başarılı crossover modelinin gelecekte neler vadettiğini yakından inceleme fırsatı sundu.
Qashqai'nin piyasaya çıkışından bu yana Nissan, üç nesil boyunca dünya genelinde 4,1 milyondan fazla satış rakamına ulaştı. Model ilk günden itibaren büyük bir başarı yakaladı; ilk tam yılında 100.000 satış hedeflenirken Nissan 164.000 adet satış gerçekleştirdi ve bazı versiyonlar için 10 aylık bekleme süreleri oluştu.
Japon üretici için büyük bir başarı olmasının yanı sıra Qashqai, otomotiv endütrisini de kökten değiştirdi. Nissan verilerine göre bugün bu segmentte doğrudan 4 milyondan fazla toplam satış üreten 50 rakip bulunuyor. Üretim hayatı boyunca Birleşik Krallık'taki Sunderland fabrikasında banttan inen ve burada binlerce kişiye istihdam sağlayan model, ekonomiye de her yıl milyarlarca sterlinlik katkıda bulundu. Qashqai'nin çığır açan başarısı, ABD'deki Harvard Business School için bir vaka çalışması haline gelmesini bile sağladı.
Önemli aile SUV segmentinin başlatılmasından dolayı gurur mu yoksa başka bir duygu mu hissettiği sorulan, 2006 yılında Nissan Avrupa'da Strateji ve Planlama sorumlusu olan ve günümüzde Nissan Amerika'da Kıdemli Direktör olarak görev yapan Pierre Loing, "Gurur duyuyorum. Rekabet iyidir, bizi daha iyi olmaya zorlar" dedi.
Geliştirme merkezinde üç nesil Qashqai'yi arka arkaya sürme fırsatı bulan yetkililer, ilk nesile geçmenin çocukluk evine dönmek gibi hissettirdiğini belirtiyor. Neredeyse her fonksiyon için fiziksel düğme ve kadranların yer aldığı ergonomik yerleşim oldukça başarılı; ancak modelin aile dostu yapısı, sert ve dayanıklı plastik malzemelerle yansıtılıyor.
Çok popüler olan ilk Qashqai'nin üzerine koyarak yenisini üretmek zorlu bir süreçti ve Loing, "En büyük zorluk başarıyı tekrarlamaktır" diyerek bu durumu özetliyor. İkinci nesil Qashqai'nin de en az ilk model kadar popüler olması, iç mekân kalitesindeki belirgin artış ve sürüş deneyiminin daha rafine hale gelmesiyle açıklanabiliyor.
Qashqai yıll içinde yeni güç-aktarma teknolojileriyle gelişirken —ki bunların en dikkat çekicisi mevcut modeldeki e-Power hibrit sistemidir— hepsini birbirine bağlayan temel özellikler yüksek oturma pozisyonu ve dengeli sürüş dinamikleri oldu. Bu nitelikler, aile crossover segmentinin şekillenmesine yardımcı olarak müşterilere bir 4x4 aracın verimlilik ödünleri veya karmaşıklığı olmaksızın yolda daha hakim bir duruş kazandırdı.
Nissan Qashqai'nin Doğuşu
Qashqai, Nissan için zorlu bir dönemin ardından doğdu. Loing, ilk modelin geliştirilme sürecini hatırlatarەک, "Nissan'ın ürün gamı büyük markaların kopyala-yapıştır versiyonuydu" diyerek Micra, Almera, Primera ve X-Trail'i içeren dönemin serisini özetledi. Bu kitle pazar alanlarında Volkswagen ve Ford gibi markalarla rekabet etmeye çalışmak yerine Nissan, yeni müşterilere ulaşması gerektiğine karar verdi.
Loing, 2000'lerin başındaki milyarlarca sterlinlik borç göz önüne alındığında, o dönemki yönetim kurulunun sıkı toplantılar gerçekleştirdiğini ve şirketin toparlanması için kaynakların ABD'ye yönlendirildiğini belirtti. Almera'nın yerini alacak olan ve sönük kalan hatchback modelin yerine tasarlanan B32A konsepti ise 13 Aralık 2002 Cuma günü iptal edildi.
Alınan bu karara rağmen hedeflerin değişmediğini belirten Loing, Fransız üreticiyle 1999 yılında ortaklık kuran Nissan'ın aksi takdirde Renault bünyesine dahil edileceğinin söylendiğini aktardı.
MPV tarzı bir hatchback yerine Nissan, birden fazla kategorinin en iyi özelliklerini birleştiren yeni bir araç sektörü geliştirme yönünde cesur bir karar aldı.
Firmanın o dönemdeki yeni Londra tasarım stüdyosunda 2004 yılında Qashqai konseptini oluşturmakla görevlendirilen Matt Weaver, Cenevre Otomobil Fuarı'ndan önceki gece sürüş yüksekliğini ayarlamak zorunda kaldıklarını belirtti. Aracı yukarı kaldırdıklarında ekibin bu aracın ne anlama geldiğini anladığını ifade eden Weaver, Qashqai'nin muhtemelen o an doğduğunu söylüyor.
Japonya'daki bir meslektaşının kullandığı "SUV 'aşağı' değil, otomobil 'yukarı'" tanımının Qashqai özetini anlamasına yardımcı olduğunu ekledi.
Qashqai'nin Geleceği Ne Vadediyor?
Mevcut Qashqai, hibrit ve benzinli seçenekleriyle yoluna devam ederken, tamamen elektrikli versiyonu hakkında çalışmalar sürdürülüyor. Sektördeki değişen müşteri talepleri ve maliyet düşürme stratejileri doğrultusunda, markanın küresel ortaklıkları ve gelecek döneme ait ürün planları, elektrikli teknolojilerin yanı sıra hibrit sistemlerin de piyasa talebi süresince korunacağını gösteriyor.
Avrupa ve Afrika'daki yönetim ekipleri, planlamanın her zaman dinamik olduğunu ve pazar talep ettiği sürece tüm elektrifikasyon teknolojilerinden yararlanmaya devam edeceklerini belirtiyor. Ar-Ge birimleri ise geleceğin Qashqai'sinde yakıt türünün esnek olacağını, seçeneklerin açık tutularak pazarın ihtiyaçlarına göre değişiklik yapılacağını vurguluyor.
En son e-Power sistemiyle ilgili olarak mevcut yapının çok iyi bir noktada olduğu, ancak daha uzun menzil gibi ileri düzey geliştirmelerin de ilerleyen süreçte sunulabileceği ifade ediliyor.
Nissan, orijinal Qashqai'nin "Sürücüler neden bir hatchback ile bir SUV arasında taviz vermek zorunda kalmasın?" sorusuyla yola çıktığını belirtiyor. Bugün olası neredeyse tüm niş segmentler doldurulmuş olsa da, müşterilerin güç-aktarma organları, fiyat ve teknoloji konularında vermek zorunda olduğu tavizler bulunuyor ve Nissan gelecekte bu sorunlara yeniden çözüm getirmeyi hedefliyor.