Elon Musk’ın Siyasi Hamleleri Tesla’ya Milyonlarca Satış Kaybettirdi mi? Yeni Araştırma Çalkantılı Rakamları Ortaya Koyuyor!
Elon Musk'ın siyasi alanlardaki aktif rolünün Tesla markası üzerindeki etkisinden yıllardır bahsediliyordu. Ancak, Ulusal Ekonomik Araştırmalar Bürosu (NBER) tarafından yapılan yeni bir çalışma, bu etkinin boyutunu gözler önüne seren dikkat çekici rakamlar ortaya koyuyor. Çalışmaya göre, Musk'ın "kutuplaştırıcı ve partizan eylemleri", yalnızca ABD'de Tesla'ya bir milyondan fazla araç satışının kaybettirdiği iddia ediliyor.
"The Musk Partisan Effect on Tesla Sales" başlıklı bu öncü araştırma, bu etkinin olmadığı varsayıldığında, Tesla'nın satışlarının 2022 Ekim ile 2025 Nisan ayları arasında %67 ila %83 oranında daha yüksek olacağını öne sürüyor. Bu, inanılmaz derecede büyük bir rakam ve Tesla'nın son dönemdeki satış düşüşlerinin sadece "artan rekabet" veya "tatmin edilen ertelenmiş talep" ile açıklanamayacağını gösteriyor. Sorun, markanın kendisiyle ilgili görünüyor.
Araştırmacılar, 2020 Mart'ından 2025 Nisan'ına kadar olan dönemi kapsayan ilçe düzeyindeki aylık yeni araç kayıt verilerini inceledi. Basit bir ifadeyle, Demokratların yoğunlukta olduğu bölgelerle Cumhuriyetçilerin yoğunlukta olduğu bölgelerdeki satış eğilimlerinin nasıl değiştiğini takip ettiler. Trendi değiştiren "tetikleyici olay" ise Elon Musk'ın Ekim 2022'de Twitter'ı (şimdiki X) devralması oldu.
Veriler şu sonuçları ortaya koyuyor:
- Ekim 2022 Öncesi: Demokratların daha fazla olduğu bölgelerde, Cumhuriyetçi bölgelere kıyasla Tesla'lara olan eğilim artıyordu. Bu durum, elektrikli araç (EV) benimsemesinin tarihsel olarak daha çok liberal eğilimli alıcılar arasında yaygın olmasıyla uyumlu.
- Ekim 2022 Sonrası: Trend dramatik bir şekilde tersine döndü. Musk'ın "aşırı sağcı ve radikal seslerin içerik denetimini gevşetmesi" ve büyük kampanya bağışları gibi siyasi faaliyetleri arttıkça, Demokrat eğilimli bölgelerdeki tüketiciler "Tesla alımlarından uzaklaşmaya" başladı.
Çalışma, Musk'ın eylemlerinin "en sadık müşteri tabanını küstürdüğünü" açıkça belirtiyor. Araştırmada hasarı ölçmek için iki farklı model kullanıldı ve sonuçlar "dikkat çekici derecede benzer" bulundu. Ekim 2022'den Nisan 2025'e kadar olan dönemde, "Musk partizan etkisi"nin Tesla'ya 1.0 ila 1.26 milyon araç satışı kaybettirdiği tahmin ediliyor. Tekrar belirtmek gerekirse, bu yalnızca ABD pazarındaki durum. Avrupa'daki Tesla satışları da son 2 yılda düşüş eğiliminde. Bunun bir kısmı Musk'ın siyasi aktivizmine bağlanırken, Avrupa'da daha fazla EV modelinin bulunması ve korumacı olmayan kurallar nedeniyle rekabetin de daha yoğun olduğu belirtiliyor.
ABD rakamlarını perspektife koymak gerekirse, bu rakamlar aynı dönemde satılan toplam Tesla araçlarının %67 ila %83'üne denk geliyor. 2025'in ilk çeyreğinde ise, bu etki olmasaydı Tesla'nın aylık satışlarının yaklaşık %150 daha yüksek olacağı tahmin ediliyor.
Daha Az Tesla Satışı, Ancak Daha Az EV Satışı Değil
İşin diğer bir boyutu ise şu: Yaklaşık 1 milyon potansiyel alıcı elektrikli araçlardan tamamen vazgeçmedi. Bunun yerine, rakiplerden alışveriş yaptılar. Çalışma, Tesla'dan diğer elektrikli ve hibrit araçlara "neredeyse birebir bir ikame" buluyor. Musk'ın eylemleri, diğer elektrikli ve hibrit araçların satışlarını %17 ila %22 oranında artırdı. Yani, Tesla'nın büyümesi dururken ve tersine dönerken, Ford, GM, Rivian, Hyundai ve Kia gibi rakipler, doğrudan Tesla CEO'su sayesinde büyük ve beklenmedik bir ivme kazandı.
Peki ya diğer taraf? Musk'ın sağa kayması yeni Cumhuriyetçi alıcıları kazandırdı mı? Çalışma "hayır" diyor. Musk'ın kamuoyundaki duruşunun "liberal ve Demokrat desteği önemli ölçüde azalttığı, ancak muhafazakar ve Cumhuriyetçi desteği artırmadığı" yönündeki anket verilerine atıfta bulunuluyor. Daha önce de belirtildiği gibi, elektrikli araçların muhafazakar insanlara satılması daha zor olmasının yanı sıra, Tesla'nın kırsal alanlarda ve muhafazakar eyaletlerde satış ve servis altyapısının yetersizliği de bu durumu etkiliyor.
Gözlemler ve Sonuçlar
Yıllardır anekdot niteliğinde dile getirilen bu durum, yeni çalışma ile somut rakamlara dökülüyor: Elon Musk, Tesla'nın marka değerine zarar veriyor olabilir. X platformunda aktif olanlar bu durumu tam olarak göremeyebilir, ancak X gerçek dünya değil. Bu araştırmacılar, ellerindeki gerçek verilerle bunu kanıtlıyor. Bir milyondan fazla araç kaybı, küçümsenecek bir rakam değil; marka için kendi kendine yarattığı bir felaket olarak nitelendirilebilir.
Son iki yılda küresel olarak Tesla satışlarındaki marjinal düşüşler nedeniyle, Tesla hayranları etkinin önemli olmadığını düşünebilir. Ancak durum böyle değil. Son iki yılda EV satışları artmaya devam ederken, EV pazarının lideri Tesla'nın satışları düştü. Bu ciddi bir sorun. Tesla bu dönemde büyük bir büyüme planlıyordu ve yeni fabrikalar kurmayı hedefliyordu. Bunun yerine, Gigafactory Mexico gibi yeni fabrika planlarını iptal etti ve mevcut fabrikalarının kullanım oranını yaklaşık %60'a düşürdü. En çarpıcı olan ise, bu durumun sadece marka zararıyla sınırlı olması. Siyasi kararların yol açtığı zararın etkileri ise daha yeni başlıyor.
Musk'ın siyasete girmesi, iş dünyası açısından en kötü kararlardan biri olarak değerlendirilebilir ve bunun etkileri önümüzdeki dönemde daha net görülecektir.