Elektrikli otomobil bataryalarının zamanla ne ölçüde kapasite kaybına uğradığı, dünyanın en büyük bağımsız elektrikli araç batarya araştırması ile ortaya kondu. Küresel ölçekte yarım milyondan fazla otomobil üzerinde gerçekleştirilen testler, sık şarj etmenin maliyetli ve hayati öneme sahip bu bileşenler üzerindeki etkilerini gözler önüne seriyor.
Avusturyalı elektrikli araç batarya teşhis firması AVILOO, 2022 ile 2026 yılları arasında Kuzey ve Güney Amerika, Asya, Avustralya ve Avrupa genelinde gerçekleştirilen 500.000'den fazla Batarya Sağlık Durumu (SoH) testinden elde edilen verileri derledi. Bu veriler, en popüler 20 elektrikli araç modelini kapsıyor.
Tüm bataryalar zamanla kapasite kaybeder, ancak bu testler bataryanın orijinal kapasitesinden ne kadarının kaldığını belirler. Batarya %80 SoH seviyesindeyse, orijinal maksimum menzilinin yalnızca %80'ini sunabilir kapasitededir.
Elektrikli Araç Bataryaları Beklenenden Uzun Ömürlü
Elde edilen sonuçlar, elektrikli araç bataryalarının bazı şüphecilerin öngörüsünden çok daha uzun ömürlü olduğunu gösterdi. Test edilen 20 elektrikli araç modelinin hiçbirinde, ilk 50.000 kilometrede medyan SoH düşüşü yüzde 10'u geçmedi. Çalışma, bireysel araç modellerinin bataryaları arasında performans açısından belirgin farklar olduğunu, ancak aynı modelin farklı örnekleri arasında da benzer büyüklükte farklılıklar bulunduğunu ortaya koydu.
AVILOO CEO'su Marcus Berger, "Evet, elektrikli araç bataryaları 'hızla eskiyorlar' mitinin öne sürdüğünden daha iyi yaşlanıyor; ancak bu raporun size söylediği en faydalı şey bu değil" dedi ve ekledi: "Önemli olan, batarya sağlığının modeller arasında ve hatta aynı modelin bireysel araçları arasında bile belirgin şekilde değişiklik göstermesidir."
Şarj Alışkanlıkları Batarya Sağlığı İçin Kritik Öneme Sahip
Genel bir kural olarak AVILOO, daha küçük batarya paketlerine sahip araçların en yüksek düzeyde kapasite kaybı gösterme eğiliminde olduğunu tespit etti. Örneğin Nissan Leaf (ZE1) ve Renault Zoe, nispeten küçük batarya paketlerine sahip ve 50.000 kilometre sonunda en yüksek kapasite kaybını gösteren modeller oldu. Leaf ortalama %91,23 SoH kaydederken, Zoe %91,64 seviyesinde kaldı. Bunun nedeni, daha küçük bataryaların daha sık şarj edilmesinin gerekliliği ve bu şarj döngülerinin toplam kapasiteyi kademeli olarak azaltan bir aşınmaya yol açmasıdır.
Ölçeğin diğer ucunda ise, 80 kWh'yi aşan büyük bataryalarla tercih edilebilen Hyundai Ioniq 5, 50.000 kilometrede %97,13 ile en yüksek medyan SoH değerine ulaştı.
Büyük batarya kuralının bazı istisnaları da bulunuyor. Uzun süredir dünyanın ve İngiltere'nin en çok satan elektrikli otomobili olan Tesla Model Y, daha küçük Model 3 ile birlikte diğer büyük bataryalı elektrikli araçlara kıyasla zayıf bir performans sergiledi; bu iki model sırasıyla %94,42 ve %93,77 medyan değerler elde etti. Bu bulgu, Tesla'nın araçlarının bataryalarının %15 kapasite kaybetmesinin 20 yıl ve 200.000 mil (yaklaşık 320.000 km) süreceğini iddia ettiği kendi çalışmalarıyla bir miktar çelişiyor. Firma, sürücülerin eğri düzleşmeden önce ilk birkaç bin milde batarya sağlığında "başlangıçta bir düşüş" göreceğini kabul etti.
Aynı Modellerin Farklı Örnekleri Arasında Büyük Değişkenlikler Var
Tüm bunların ötesinde, bireysel modellerin kendi içindeki batarya durumlarındaki muazzam değişkenliği de dikkate almak gerekiyor. Örneğin bahsi geçen Leaf, 50.000 kilometrede %85,41 ile %95,31 arasında değişen SoH okumalarıyla en geniş değişkenliği gösterdi ve kilometre arttıkça bu fark daha da açıldı.
Bir diğer popüler elektrikli araç olan Volkswagen ID.4, yüksek kilometrelerde SoH değerlerinde %11 ila %14 arasında değişen oranlar sergiledi. VW sözcüsü bu durumu, "Şarj davranışı, kullanım kalıpları, iklim ve yazılım durumu dahil olmak üzere çok çeşitli faktörlerden etkilendiği için bireysel araç sonuçlarının doğal olarak değişeceği" şeklinde açıkladı.
Bununla birlikte Berger, "Sağlık durumundaki yüzde on veya on beşlik bir fark, menzilde, bir aracın değerinde ve ona ne kadar güvenebileceğiniz konusunda gerçek bir fark yaratır. Test etmeden aracınızın bu aralığın neresinde yer aldığını kesin olarak bilemezsiniz" vurgusunu yaptı.
Elektrikli Araç Batarya Kontrolleri İçin Artan Çağrılar
AVILOO raporunun yayınlanması, İngiltere merkezli teşhis firması Generational tarafından yayınlanan ve İngiltere'deki bir elektrikli araç bataryasının ortalama SoH değerinin %95 olduğunu bildiren benzer bir çalışmanın ardından geldi. Firmanın CEO'su Oliver Phillpott bu oranı, "birçok tüketicinin ve sektör paydaşının inantırıldığı seviyeden çok daha iyi" olarak nitelendirdi.
Bu durum, sektördeki kampanyacıların hükümete, bir aracın batarya sağlık durumunu belirlemenin genellikle başka bir yolu olmaması nedeniyle ikinci el elektrikli araçlar için batarya Sağlık Durumu (SoH) kontrollerini ve sertifikalarını zorunlu hale getirme çağrısında bulunduğu bir dönemde gerçekleşti. Elektrikli araç bataryaları genellikle bu oran belirli bir yüzzenin (tipik olarak %70-80) altına düştüğünde garanti kapsamına girse de, bataryalar bir aracın toplam değerinin büyük bir oranını oluşturuyor ve bu da bu bilgiyi tüketiciler için kritik kılıyor.
Bağımsız ulaşım araştırma firması New AutoMotive'in yöneticisi Ben Nelmes, batarya sağlık kontrollerini "pahalı sübvansiyon programlarına gerek kalmaksızın tüketici güvenini güçlendirecek pratik ve orantılı bir reform" olarak tanımladı.